วันศุกร์ที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2556

วิเคราะห์ภาษีคนโสด


เมื่อย้อนดูงานวิจัยของนักวิชาที่เสนอ "ภาษีคนโสด" นั้น ไม่แปลกใจที่ทำไมถึงเกิดความคิดนี้ขึ้นเพราะคนเสนอเป็นนักเศรษฐศาสตร์กระแสรอง แนวสวัสดิการสังคม คุ้นเคยกับฟังก์ชันของจอห์นรอลส์ รัฐสวัสดิการ และการเก็บภาษีเป็นอย่างไร เข้าใจ "แขนสองข้าง" ของรัฐบาล 

ในอดีต มี Tax for childlessness ใน สหภาพโซเวียต(1941) และส่งต่อมายังรัสเซียและยูเครน
และประเทศไทยเคยมี "ภาษีชายโสด" มาแล้ว


ทั้งนี้ มีความจริง 2 ข้อ ที่ต้องเข้าใจ1. ภาษีคนโสด ยังคงเป็นแนวความคิดที่ยังไม่ลงลึกถึงรายละเอียด คำว่าภาษี มันติดปากนักเศรษฐศาสตร์สายนี้อยู่แล้ว ขอยืนยัน ภาษีคือหนึ่งใน Economic incentive ที่นับว่าได้ผลอย่างหนึ่ง

2. ประเทศไทยเป็นสังคมผู้สูงอายุแล้ว เพราะประชากรเกินกว่าร้อยละ 10 มีอายุเกิน 60 ปี แต่ยังไม่รุนแรงดังในญี่ปุ่น ในความเป็นจริง นโยบายกระตุ้นการมีครอบครัวมีหลายนโยบาย เราสามารถใช้ Economic Incentive มาเป็น "motive" เบื้องหลังการเปลี่ยนแปลฝได้ เช่น นโยบายส่งเสริมการมีบุตร รัฐเข้ามา subsidize ราคาอุปกรณ์การเรียน ค่าตำรา เป็นต้น ซึ่งมีงานวิจัยรองรับความสำเร็จไว้อย่างมากมาย

ดังนั้น "ภาษีคนโสด" ไม่ใช่เรื่องแปลก แต่เราอาจไม่คุ้นเคยกับวิธีการของ Economic Incentive เท่านั้นเอง 

2. ประเทศไทยเป็นสังคมผู้สูงอายุแล้ว เพราะประชากรเกินกว่าร้อยละ 10 มีอายุเกิน 60 ปี แต่ยังไม่รุนแรงดังในญี่ปุ่น ในความเป็นจริง นโยบายกระตุ้นการมีครอบครัวมีหลายนโยบาย เราสามารถใช้ Economic Incentive มาเป็น "motive" เบื้องหลังการเปลี่ยนแปลฝได้ เช่น นโยบายส่งเสริมการมีบุตร รัฐเข้ามา subsidize ราคาอุปกรณ์การเรียน ค่าตำรา เป็นต้น ซึ่งมีงานวิจัยรองรับความสำเร็จไว้อย่างมากมาย 
ดังนั้น "ภาษีคนโสด" ไม่ใช่เรื่องแปลก แต่เราอาจไม่คุ้นเคยกับวิธีการของ Economic Incentive เท่านั้นเอง 2. ประเทศไทยเป็นสังคมผู้สูงอายุแล้ว เพราะประชากรเกินกว่าร้อยละ 10 มีอายุเกิน 60 ปี แต่ยังไม่รุนแรงดังในญี่ปุ่น ในความเป็นจริง นโยบายกระตุ้นการมีครอบครัวมีหลายนโยบาย เราสามารถใช้ Economic Incentive มาเป็น "motive" เบื้องหลังการเปลี่ยนแปลฝได้ เช่น นโยบายส่งเสริมการมีบุตร รัฐเข้ามา subsidize ราคาอุปกรณ์การเรียน ค่าตำรา เป็นต้น ซึ่งมีงานวิจัยรองรับความสำเร็จไว้อย่างมากมาย ดังนั้น "ภาษีคนโสด" ไม่ใช่เรื่องแปลก แต่เราอาจไม่คุ้นเคยกับวิธีการของ Economic Incentive เท่านั้นเอง 



ข้อดี เพิ่มรายได้รัฐ , กระตุ้นการมีครอบครัว, มี labor force, สามารถคาดหวังการขยายการผลิตในอนาคตได้

 ข้อเสีย ภาษีมี deadweight loss สูง, ผลกระทบทางอ้อมเชิงลบต่อภาคส่วนอื่น , ภาระประชาชนเพิ่มในกรณีคนที่ยังโสด , และสุดท้าย ไม่อาจคาดหวังผลด้านการเพิ่มประชากรที่มีคุณภาพ