วันเสาร์ที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2557

ประเภทของความยากจน



ประเภทของความยากจน
                 Zastrow (2521) อธิบายว่า ความยากจนสัมบูรณ์ (Absolute Poverty Approach) หมายถึงปริมาณสินค้าและบริการซึ่งจำเป็นต่อสวัสดิการของบุคคลหรือครัวเรือน บุคคลซึ่งไม่ได้ครอบครองเท่ากับปริมาณดังกล่าวจะถูกพิจารณาว่าเป็นคนจน ปัญหาพื้นฐานคือปริมาณดังกล่าวแตกต่างกันไปในแต่ละองค์กร การวัดค่าจึงขึ้นอยู่กับว่าใช้เกณฑ์ของหน่วยงานใด ดังนั้นจำนวนและสัดส่วนประชากรจึงขึ้นอยู่กับว่านิยามคำว่ายากจนไว้อย่างไร และความยากจนสัมพัทธ์ (Relative Poverty Approach) กล่าวว่าบุคคลจะกลายเป็นคนยากจนก็ต่อเมื่อรายได้ของเขาน้อยกว่ารายได้เฉลี่ยของประชากร เช่น ทุกคนที่มีรายได้อยู่กลุ่มที่น้อยที่สุดในประชากรทั้งหมด โดยความยากจนสัมพัทธ์จะแสดงให้เราเห็นถึงปัญหาเรื่องความเหลื่อมล้ำด้วย และความยากจนนี้จะคงอยู่ไปเรื่อยๆตราบเท่าที่มีความเหลื่อมล้ำอยู่ ทั้งนี้ ปัญหาของความยากจนสัมพัทธ์คือไม่สามารถบอกว่าความยากจนที่เกิดขึ้นนั้นรุนแรงมากน้อยเพียงใด หรือชีวิตของคนที่ถูกจัดว่าเป็นคนยากจนนั้นมีลักษณะชีวิตที่แท้จริงอย่างไร เพราะบางครั้ง รายได้น้อยที่สุดในสังคมหนึ่งอาจจะเพียงพอที่จะอยู่รอดในอีกสังคมหนึ่งก็เป็นได้
                 พจนานุกรมศัพท์เศรษฐศาสตร์ ราชบัณฑิตยสถาน (ไม่ระบุปี) อธิบายไว้ว่าความยากจนหมายถึงสภาพที่ประชาชนมีความเป็นอยู่ต่ำกว่ามาตรฐาน หรือไม่มีรายได้เพียงพอที่จะใช้จ่ายในการซื้อสิ่งจำเป็นขั้นพื้นฐานในการครองชีพ เช่น อาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย ความยากจนอาจวัดได้ใน 2 ลักษณะ คือความยากจนสัมบูรณ์ กับ ความยากจนสัมพัทธ์ ความยากจนสัมบูรณ์คือสภาพที่ประชาชนไม่มีรายได้เพียงพอที่จะมีชีวิตอยู่ได้ ซึ่งอาจแก้ไขได้ด้วยการพัฒนาเศรษฐกิจ หรือมีเทคโนโลยีที่ดีขึ้น ก็จะช่วยขจัดความยากจนนั้นได้ ส่วนความยากจนสัมพัทธ์ เป็นการเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มของประชาชนที่มีรายได้แตกต่างกัน ดังนั้น ความยากจนสัมพัทธ์จึงมีอยู่ตลอดเวลา แม้ว่ากลุ่มประชาชนที่ยากจนที่สุดมีรายได้เพียงพอที่จะใช้จ่ายในการครองชีพได้ก็ตาม
                 ถาวร  สกุลพาณิชย์ (2555) ความยากจนสัมบูรณ์ (Absolute Poverty Line) พิจารณาความจำเป็นพื้นฐานในการดำรงชีวิต ประกอบด้วย รายจ่ายด้านอาหาร โดยพิจารณาจำนวนเงินที่ครัวเรือนต้องใช้ในการซื้อหาอาหารที่จำเป็นสำหรับสมาชิกในครัวเรือน คำนวณความต้องการอาหาร (แคลอรี่) โดยดูความต้องการของสมาชิกในครอบครัว ตามมาตรฐานภาวะโภชนาการ คำนวณปริมาณแคลอรี่ที่สามารถซื้อได้ด้วยเงินหนึ่งบาท โดยใช้แบบแผนการบริโภคเฉลี่ยของคนไทย และรายจ่ายอื่นที่จำเป็นขั้นพื้นฐานสำหรับการบริโภคที่ไม่ใช่อาหาร ความยากจนเปรียบเทียบ ( Relative Poverty Line) มองว่าความยากจนคือการถูกกีดกันทางสังคม (Social Exclusion) โดยดูจากการกระจายรายได้ของคนในสังคม พิจารณารายรับ หรือ ค่าใช้จ่ายของประชาชนว่าต่างจากค่ากลางเท่าไหร่ เช่น ในยุโรป ใช้ค่าความยากจนที่ 60% ของมัธยฐานของรายได้หลังเสียภาษีและเงินประกันสังคม
                 Todaro & Smith (2008) อภิปรายไว้ว่านักเศรษฐศาสตร์นิยมใช้แนวคิดของความยากจนสัมบูรณ์เพื่อแทนระดับพื้นฐานของระดับรายได้ที่จำเป็นเพื่อที่จะตอบสนองความต้องการขั้นพื้นฐาน ประกอบด้วย อาหาร เครื่องนุ่งห่ม และเกราะกำบังเพื่อที่จะสามารถมีชีวิตต่อได้ อย่างไรก็ตาม ปัญหาของความยากจนสัมบูรณ์คือระดับยังชีพนั้นแตกต่างกันในแต่ละประเทศและภูมิภาคซึ่งสะท้อนความแตกต่างกันของสิ่งที่จำเป็นทางด้านเศรษฐศาสตร์และสังคม


รวบรวมโดย วรรณพงษ์ ดุรงคเวโรจน์

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น